ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

ΤΟ ΕΔΑΦΟΣ ΚΑΙ Η ΧΡΗΣΙΜΟΤΗΤΑ ΤΟΥ

Πατήστε πάνω στις εικόνες και μάθετε για το έδαφος

 Πατήστε πάνω στις εικόνες  χρωμάτιστε και μάθετε για το έδαφος

 

ΛΕΞΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

ΛΕΞΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΟΣ

Τα παιδιά φτιάχνουν το δικό τους λεξικό. Προμηθευόμαστε ένα ντοσιέ με φύλλα. Σε κάθε φύλλο γράφουμε ένα από τα 24 γράμματα του αλφάβητου. Κατά τη διάρκεια του προγράμματος καταγράφουμε στο κατάλληλο φύλλο (με βάση το αρχικό τους γράμμα) λέξεις σχετικές με το θέμα μας. Γράφουμε τι σημαίνει η καθεμιά (την ερμηνεία τους) με τη βοήθεια του λεξικού ,δίνουμε παραδείγματα και την εικονογραφούμε. Το λεξικό μας θα συμπληρώνεται κάθε φορά που συναντάμε έναν καινούριο όρο που σχετίζεται με το πρόγραμμά μας.

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΖΛ

ΟΙΚΟΛΟΓΙΚΟ ΠΑΖΛ

 Μάθε τι σημαίνει;

Τα παιδιά χρησιμοποιώντας λεξικά και κάποιο βιβλιογραφικό \υλικό  έφτιαξαν το δικό μας οικολογικό παζλ με έννοιες  που σχετίζονται με το έδαφος.

 

 

ΕΔΑΦΟΣ ΚΑ ΑΝΘΡΑΚΑΣ

 ΕΔΑΦΟΣ ΚΑ ΑΝΘΡΑΚΑΣ

Το έδαφος αποτελεί σημαντικότατο κρίκο ανάμεσα σε παγκόσμια περιβαλλοντικά προβλήματα όπως η κλιματική αλλαγή, η διαχείριση των υδάτων και η απώλεια της βιοποικιλότητας

José Luis Rubio, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Εταιρείας για τη Διατήρηση του Εδάφους

Έδαφος και άνθρακας 

Το έδαφος συγκρατεί διπλάσιο ποσοστό οργανικού άνθρακα σε σχέση με τη βλάστηση. Τα εδάφη της ΕΕ περιέχουν περισσότερους από 70 δισεκατομμύρια τόνους οργανικού άνθρακα ή περίπου 7% του ολικού παγκόσμιου ισοζυγίου άνθρακα. Περισσότερο από το ήμισυ του αποθηκευμένου στο έδαφος άνθρακα συγκρατείται στους τυρφώνες της Φιλανδίας, της Ιρλανδίας, της Σουηδίας και του Ηνωμένου Βασιλείου. 

Οργανική ύλη του εδάφους (SOM-ΟΥΕ)

 Η βασική ουσία για τη σχέση ανάμεσα στο έδαφος και την αποθήκευση άνθρακα είναι «η οργανική ύλη του εδάφους» (ΟΥΕ). Η  ΟΥΕ αποτελεί το άθροισμα της ζώσας και νεκρής ύλης συμπεριλαμβανομένων των φυτικών υπολειμμάτων και των μικροοργανισμών. Πρόκειται για έναν εξαιρετικά πολύτιμο πόρο που επιτελεί ουσιώδεις λειτουργίες για το περιβάλλον και την οικονομία και αυτό διότι αποτελεί ένα ολόκληρο οικοσύστημα σε μικροσκοπική κλίμακα.

Η ΟΥΕ συνιστά έναν παράγοντα που συμβάλλει σημαντικά στη γονιμότητα του εδάφους. Είναι το ελιξίριο της ζωής, ιδίως της χλωρίδας. Συντηρεί, επίσης, την δομή του εδάφους, βελτιώνοντας, ως εκ τούτου, την διείσδυση των υδάτων, μειώνοντας την εξάτμιση, αυξάνοντας την ικανότητα συγκράτησης υδάτων και αποτρέποντας την συμπύκνωση του εδάφους. Επιπρόσθετα, η οργανική ύλη του εδάφους επιταχύνει την διάσπαση των ρυπογόνων ουσιών, οι οποίες μπορούν να δεσμευτούν από τα σωματίδιά της, μειώνοντας έτσι τον κίνδυνο απορροής.

Γνωρίζετε ότι:

• το έδαφος σχηματίζεται από πετρώματα, καθώς και φυτά και ζώα σε αποσύνθεση;
• Το έδαφος και τα φυτά που αναπτύσσονται σε αυτό δεσμεύουν περίπου το 20% των παγκόσμιων εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα (CO₂)     
• Το έδαφος βοηθά αφιλοκερδώς στον καθαρισμό του νερού που πίνουμε και του αέρα που αναπνέουμε
• Σε ένα εκτάριο εδάφους μπορούν να ζήσουν έως πέντε τόνοι πανίδας
• Το καλοδιατηρημένο έδαφος μειώνει τον κίνδυνο πλημμύρων και προστατεύει τα υπόγεια αποθέματα νερού μέσω της ουδετεροποίησης ή της διήθησης των δυνητικών ρυπογόνων ουσιών

Έδαφος, φυτά, άνθρακας

 Όλα τα αναπτυσσόμενα φυτά απορροφούν, μέσω της φωτοσύνθεσης, διοξείδιο του άνθρακα (CO2) από την ατμόσφαιρα για να δημιουργήσουν την δική τους  βιομάζα. Ωστόσο, ακριβώς όπως βλέπουμε το φυτό να αναπτύσσεται πάνω από το έδαφος, μία αφανής ανάπτυξη ανάλογου μεγέθους λαμβάνει χώρα κάτω από την επιφάνεια. Οι ρίζες απελευθερώνουν, συνεχώς, διάφορες οργανικές ενώσεις μέσα στο χώμα, τροφοδοτώντας τη μικροβιακή ζωή.

Η διαδικασία αυτή αυξάνει τη βιολογική δραστηριότητα μέσα στο έδαφος, ενώ κινητοποιεί την διάσπαση της ΟΥΕ, απελευθερώνοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο ανόργανες θρεπτικές ουσίες, τις οποίες χρειάζεται το φυτό για να αναπτυχθεί. Επιπλέον, δρα και προς την αντίθετη κατεύθυνση: μέρος του άνθρακα μεταφέρεται σε σταθερές οργανικές ενώσεις που «κλειδώνουν» τον άνθρακα και τον κρατούν μακριά από την ατμόσφαιρα για εκατοντάδες χρόνια.

 Η μείωση της οργανικής ύλης σημαίνει ότι το διοξείδιο του άνθρακα (CO2) εκπέμπεται ενώ εξαιτίας των πρακτικών διαχείρισής μας έχουν προστεθεί εξ’ ολοκλήρου ανθρωπογενείς εκπομπές.

Συνεπώς, το πώς χρησιμοποιούμε τη γη έχει μεγάλο αντίκτυπο στο πώς διαχειρίζεται το έδαφος τον άνθρακα. Είναι δε ζωτικής σημασίας το γεγονός ότι το έδαφος απελευθερώνει άνθρακα όταν οι χορτολιβαδικές εκτάσεις, οι διαχειριζόμενες δασικές εκτάσεις ή τα αυτόχθονα οικοσυστήματα μετατρέπονται σε αγρούς αμειψισποράς.

Πηγή:http://www.eea.europa.eu/el/articles/edafos

Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

 Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ ΚΑΙ ΟΙ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ ΤΟΥ ΣΤΟ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑ

Το έδαφος είναι ένας φυσικός πόρος, που χρειάζεται χρόνια για να δημιουργηθεί, εκτελεί πολυάριθμες και καθοριστικές περιβαλλοντικές, οικονομικές, κοινωνικές και πολιτιστικές λειτουργίες, που είναι καθοριστικές για τη ζωή.

Πιο συγκεκριμένα: 

Συντήρηση της βιολογικής δραστηριότητας, της βιοποικιλότητας και της παραγωγικότητας. Αποτελεί τη βάση για την παραγωγή τροφής, γεωργικών προϊόντων και άλλης βιομάζας, στοιχεία απαραίτητα για την επιβίωση του ανθρώπου

 Καταστροφή των παθογόνων οργανισμών και διάσπαση των τοξικών ενώσεων: Το έδαφος διαχειρίζεται επιβλαβείς ου­σίες και έτσι  τις εμποδίζει να φτάσουν στα υπό­γεια νερά και την τρο­φική αλυσίδα. Είναι λειτουργία πολύ σημα­ντική για την προστα­σία της υδρόσφαιρας και της ατμόσφαιρας και βοηθάει στην αντι­μετώπιση των επιπτώ­σεων από τη συσσώ­ρευση των ρύπων (ορ­γανικών και ανόργα­νων), η οποία οφείλε­ται στην αύξηση του πληθυσμού και της υπερκατανάλωσης.

 

Ρύθμιση της κίνησης και της κατανομής του νερού: Στο έδαφος αποθηκεύονται, διηθούνται και μετατρέπονται ανόργανα και οργανικά συστατικά, το νερό, η ενέργεια αλλά και διάφορες χημικές ουσίες

Είναι δεξαμενή θρεπτικών στοιχείων και τα ανακυκλώνει:Αποτελεί το οικολογικό ενδιαίτημα για διάφορους οργανισμούς που ζουν στο εσωτερικό ή την επιφάνειά του και έχουν μοναδικούς γενετικούς συνδυασμούς

Στηρίζει τις κατασκευές και προστατεύει τους αρχαιολογι­κούς θησαυρούς: Αποτελεί το υπόστρωμα κάθε ανθρώπινης δραστηριότητας (οικοδόμηση πόλεων, χωριών, έργων υποδομής, οδικών δικτύων), ενώ παράλληλα είναι στοιχείο του τόπου και της πολιτιστικής κληρονομιάς

Παράγει πρώτες ύλες: Παρέχει πρώτες ύλες όπως πηλό, άμμο, ορυκτά και τύρφη

Πηγή:http://www.greenbelt.gr/gr/solutions.php?action=view&id=24

ΕΔΑΦΟΣ

 ΕΔΑΦΟΣ

 Γιατί πρέπει να ενδιαφέρομαι για το έδαφος;

 

 Χώμα,λάσπη, πηλός, γη, έδαφος: έχουμε πολλές λέξεις για το έδαφος αλλά λίγες το δικαιώνουν. Στον σημερινό εικονικό κόσμο, πολλοί από μας έχουμε χάσει,κυριολεκτικά, την επαφή μας με το έδαφος. Αλλά το έδαφος είναι  ζωντανό δέρμα της γης, το οποίο καθιστά δυνατή την ζωή στη γη. Όπως ο αέρας και το νερό, το έδαφος αποτελεί μέρος του συστήματος υποστήριξης της ζωής.

 ΟΡΙΣΜΟΣ

Το έδαφος ορίζεται ως το επιφανειακό στρώμα του φλοιού της γης.Το έδαφος αντιμετωπίζεται συχνά ως αδρα­νές υλικό και κυρίως ως μέσο στήριξης των ανθρώπινων δραστηριοτήτων. Το έδαφος όμως είναι κάτι πολύ πιο σημα­ντικό: είναι ένα δυναμικό, ζωντανό σύστημα που περιλαμβά­νει ένα δίκτυο από ανόργανα και οργανικά συστατικά και πε­ριέχει ένα πλήθος κενών χώρων και πόρων μέσα στους οποί­ους περιέχονται και κυκλοφορούν υγρά και αέρια. Επιπρό­σθετα, τα εδάφη περιέχουν έμβιους πληθυσμούς που ξεκι­νούν από βακτήρια μέχρι μύκητες, γαιοσκώληκες και μικρά τρωκτικά.Επίσης, αποτελεί τη διεπαφή ανάμεσα στη γη, τον αέρα και το νερό.
    Οι χημικές, φυσικές και βιολογικές ιδιότητες των εδαφών ποικίλλουν τόσο σε έκταση όσο και σε βάθος σε ποικιλία κλιμάκων. Η δημιουργία εδάφους είναι αποτέλεσμα επίδρασης του ανάγλυφου, του κλίματος, της βλάστησης, των μικροοργανισμών του εδάφους και του χρόνου στα πε­τρώματα και στα μητρικά υλικά. Έτσι η διαφοροποίηση ενός από τους προηγούμενους παράγοντες μπορεί να μεταβάλει την πορεία σχηματισμού του εδάφους. Η δημιουργία εδά­φους είναι διαδικασία που διαρκεί επί μεγάλο χρονικό διά­στημα. Για τη δημιουργία π.χ. 30 cm εδάφους απαιτούνται περίπου 1.000 έως 10.000 χρόνια. Η πορεία σχηματισμού του εδάφους είναι τόσο βραδεία, ώστε το έδαφος μπορεί να θεωρηθεί ως μη ανανεώσιμος πόρος.


 Πηγή :http://www.e-yliko.gr/htmls/perivallon/kallisto_files_/edafos.pdf